Tavşan, Hamster ve Fareler: Beslenme Rehberi

Kemirgen ve tavşan sahiplerinin bana en sık sorduğu şey "ne kadar mama vereyim?" oluyor. Oysa asıl sorun miktar değil, oranlar. İlk tavşanımı aldığımda pet shoptan renkli bir karışım yem torbası almış, günde iki kez kabı doldurup işimi bitmiş sanmıştım. Üç ay sonra tavşanın dışkısı yumuşadı, tüyleri matlaştı, veteriner ilk soruda "günlük kuru ot tüketimi ne kadar?" diye sordu. Cevabım "yok" olduğu için mesele orada çözüldü. O günden beri küçük hayvan beslemesine bakışım tamamen değişti.

Asıl sorun: kaba yem eksikliği ve şeker fazlası

Tavşan, hamster, fare ve rat — hepsi kemirgen değil (tavşan lagomorf) ama ortak bir zaafları var: dişleri ve sindirim sistemleri sürekli çalışmak üzere tasarlanmış. Tavşan ve ginepiglerde ön dişler ve azı dişler ömür boyu uzar; bunları aşındıran şey pelet değil, lifli kaba yem. Kuru ot (hay), küçük hayvanlar beslenme planının bel kemiğidir; peletler ve taze yeşillikler yalnızca destek unsuru.

Hamster ve farelerde ise sorun tersten geliyor: piyasadaki karışım yemler kuru meyve, mısır gevreği, ballı çubuk gibi yüksek şekerli parçalarla dolu. Hayvan doğal olarak en tatlı parçayı seçip yiyor, ayçiçeğini kabuklayıp geri kalanı bırakıyor. Kap boşalmıyor diye "iyi besleniyor" sanıyorsunuz; aslında seçici besleniyor. Suriye hamsterımda bunu fark etmemin yolu, kabı bir hafta boyunca doldurmadan sadece izlemek oldu — geride kalan tahıl yığını her şeyi anlattı.

Üç türü yan yana koyalım

Buradaki en kritik ayrım şu: tavşanda pelet kısıtlanır, kuru ot serbest verilir. Hamster ve farede ise günlük porsiyon ölçülür, çünkü ikisi de yemi yuvasına taşıyıp depolar. Hamster kabını her gün tıka basa doldurursanız, kafesin köşesinde bozulmaya başlayan bir stok oluşur. Ben hamsterin yatağını temizlerken haftada bir bu depoyu kontrol edip nemlenmiş, küflenmiş parçaları alıyorum — depo tamamen boşaltılırsa hayvan stres yapıyor, o yüzden sadece bozulanı ayıklamak yeterli.

Vitamin ve mineral: takviyeye gerek var mı?

Kaliteli pelet ve çeşitli kuru ot veriyorsanız, sağlıklı bir tavşan ya da hamster için suya karıştırılan multivitaminlere pratikte ihtiyaç yok. Hatta suya vitamin katmanın iki yan etkisini kendim gördüm: su tadı değişince hayvan az içiyor, biberonun içi de bir günde bakteri yatağına dönüyor. Ginepig sahibiyseniz durum farklı — onlar C vitaminini üretemez, günlük taze biber/yeşillik veya veterinerin önerdiği takviye şart.

Tavşanda kalsiyum-fosfor dengesi de gözden kaçıyor. Yonca (alfalfa) otu proteini ve kalsiyumu yüksek olduğu için yavrulara ve gebe dişilere uygun; yetişkine sürekli verilirse idrar çamuru ve taş riski artıyor. Yetişkinde tercihim timothy, çayır otu veya yulaf otu. Sürekli aynı otu vermek yerine iki tür arasında dönüşümlü gidiyorum, iştah böyle daha stabil kalıyor.

Yemi doğru saklamak, doğru yem almak kadar önemli

Bir sonbahar 10 kiloluk ot balyası aldım, balkonda naylonun içinde bıraktım. İki hafta sonra açtığımda içi rutubet kokuyordu; tamamı çöpe gitti. O hatadan sonra kurduğum düzen şu:

• Kuru ot: Hava alan bez torba veya delikli karton kutu, serin ve karanlık yer. Hava geçirmez plastik kutu yanlış; ot nefes almazsa küflenir.
• Pelet ve tahıl: Kapaklı cam veya gıda sınıfı plastik kavanoz, mutfak dolabının alt rafı. Açtığınız torbayı olduğu gibi saklamayın, ambalaj kıvrımlarına nem ve güve yerleşiyor.
• Miktar: