Balık Akvaryumu Nasıl Başlatılır ve Bakılır

İlk akvaryumumu bir kargo kolisi büyüklüğünde, 20 litrelik cam bir kutu olarak aldım. İçine iki gün sonra beş tane japon balığı koydum ve bir hafta içinde hepsini kaybettim. O zaman anlamadığım şey şuydu: akvaryum bir süs eşyası değil, çalışan bir biyolojik sistem. Balıklar suya değil, o suyun içinde kurulmuş görünmez bakteri kolonisine muhtaç. Bugün üç akvaryumla yaşıyorum ve balık akvaryum bakımı konusunda öğrendiğim her şeyi bu yazıda sırasıyla anlatacağım.

Asıl sorun: görünmeyen zehir

Balıklar sürekli amonyak üretir; dışkı, solungaç salgısı ve çürüyen yem artıkları amonyağa dönüşür. Amonyak balık için son derece zehirli. Sağlıklı bir akvaryumda ise iki grup bakteri devreye girer: birincisi amonyağı nitrite, ikincisi nitriti nitrata çevirir. Nitrat çok daha zararsızdır ve su değişimiyle uzaklaştırılır. Bu zincir azot döngüsü diye geçer ve kurulması ortalama 3-6 hafta sürer.

Yeni akvaryumda bu bakteriler yoktur. Yani balığı ilk gün attığınızda onu, kendi zehri içinde yüzmeye mahkûm ediyorsunuz. Benim ilk beş balığım tam olarak bundan öldü. Buna akvaryumcular arasında "yeni tank sendromu" deniyor.

Kurulum: sırayı bozmayın

1. Hacim seçin. Küçük akvaryum daha kolay değil, daha zor. 20 litrede bir hata ölümcül, 100 litrede aynı hata seyreltilir. Yeni başlayan için 60-80 litre aralığını tavsiye ederim.
2. Yerini belirleyin. Düz, taşıyabilen bir zemin; doğrudan güneş almayan, radyatör ve kapı yanı olmayan bir köşe. Su dolu akvaryum yerinden oynatılamaz, bunu baştan düşünün.
3. Kum/çakılı yıkayın. Su berraklaşana kadar, sabunsuz. Sonra 5-6 cm kalınlığında serin.
4. Filtre ve ısıtıcıyı takın, dekoru yerleştirin, sonra suyu doldurun. Kumu dağıtmamak için tabağın üzerine yavaş dökün.
5. Klor gidericiyi ekleyin ve sistemi balıksız çalıştırın. Bakteri kolonisini beslemek için her gün çok az miktarda balık yemi atın ya da hazır bakteri kültürü kullanın.
6. Test edin. Damla tipi test kitiyle amonyak ve nitrit ölçün. İkisi de sıfır, nitrat ölçülebilir seviyedeyken döngü tamamlanmıştır. İlk balıklar ancak o zaman girer.

Bu bekleme kısmı en zorlanan yer. Boş akvaryuma bakmak sıkıcı, biliyorum. Ama bir ay beklemek, bir ay boyunca ölen balık gömmekten çok daha iyi.

Filtre seçenekleri karşılaştırması

Filtre sadece pisliği süzmez, bakterinin yaşadığı evi barındırır. Üç yaygın tipi kendi akvaryumlarımda denedim:

60-80 litrelik ilk akvaryum için iç filtre en dengeli seçim. Filtre etiketindeki litre değerinin akvaryum hacminizin en az üç katı olmasına bakın; üreticiler bu sayıyı iyimser yazıyor.

Filtreyi nasıl temizliyorum

En çok yapılan hata: filtre süngerini musluk altında yıkamak. Klor, orada yaşayan bakterileri öldürür ve döngüyü sıfırlar. Ben şöyle yapıyorum: su değişimi sırasında çektiğim akvaryum suyunu bir kovaya alıyorum, süngeri o suyun içinde sıkıp duruluyorum, geri takıyorum. Ayda bir yeterli. Süngeri de tamamen değiştirmiyorum, yıprandığında yarısını değiştirip diğer yarısını bir ay daha bırakıyorum ki koloni taşınsın.

Haftalık ve aylık rutin

• Her gün: Balıkları sayın, yüzme biçimlerine ve yüzgeçlerine bakın. Isıtıcı termometresini kontrol edin.
• Haftalık: Hacmin %20-25'i kadar su değişimi. Sifonla kumun içinden çekin, böylece dip atığı da gider. Yeni suyu akvaryumla aynı sıcaklığa getirip klor gidericiyle ekleyin.
• İki haftada bir: Cam yüzeyindeki yeşil tabakayı sünger veya jilet raspa ile alın. Test kiti ile nitrat ölçün; sürekli yüksekse su değişim miktarını artırın.
• Aylık: Filtre süngeri duruluması, hortum ve çıkış deliklerinin kontrolü.

Besleme: az, sık ve gözlemli

Balığı öldüren şey açlık değil, fazla yem. Artan yem çürür, amonyağa dönüşür, su bozulur. Kuralım basit: 30-60 saniyede bitecek kadar yem, günde bir ya da iki kez. Tabana inen yem varsa fazla vermişim demektir; bir sonraki seferde azaltıyorum. Haftada bir gün hiç yem vermiyorum, sindirim sistemi dinleniyor.

Tatile çıkarken otomatik yemleyiciye güvenmek yerine komşuya günlük porsiyonları küçük paketlere ayırıp bırakmak daha güvenli. Bir haftalık yemi tek seferde bırakan iyi niyetli bir arkadaş sayesinde bunu zor yolla öğrendim.

Balık seçimi ve stok yoğunluğu

Kaba bir başlangıç ölçüsü olarak her 1 cm yetişkin balık boyu için 1-2 litre su hesaplıyorum; üstelik bu hesabı balığın yetişkin boyuna göre yapıyorum, mağazada gördüğüm minik haline göre değil. Japon balığı ve